Punkty uchwytu leków — fiszki
Fiszki o receptorach, enzymach, kanałach jonowych i transporterach jako celach molekularnych leków.
Keyboard Shortcuts
💡 Pro tip: Use keyboard shortcuts for faster studying!
Study Smart Tips for Punkty uchwytu leków — fiszki
Master these concepts using proven study techniques that actually work:
Active Recall
Test yourself before flipping each card to strengthen memory retention
Spaced Repetition
Review difficult cards more frequently than easy ones
Multiple Sessions
Break study time into shorter, focused sessions
Explain Aloud
Verbalize answers to reinforce understanding
Questions Covered in This Set
10 cards to master
Co oznacza zasada Ehrlicha „corpora non agunt nisi fixata"?
Substancje nie działają, jeśli się nie zwiążą — lek musi fizycznie połączyć się z celem molekularnym (punktem uchwytu), żeby wywołać efekt.
Czym różni się farmakodynamika od farmakokinetyki?
Farmakokinetyka opisuje, co organizm robi z lekiem (wchłanianie, dystrybucja, metabolizm, wydalanie). Farmakodynamika — co lek robi z organizmem (mechanizm działania, efekt).
Jakie są cztery główne klasy punktów uchwytu leków?
1) Receptory, 2) enzymy, 3) kanały jonowe bramkowane napięciem, 4) transportery (białka nośnikowe).
Dlaczego aspiryna działa ~7–10 dni, mimo że znika z krwi w kilkadziesiąt minut?
Wiąże się kowalencyjnie (acetyluje) cyklooksygenazę płytki krwi. Płytka nie ma jądra, więc nie zsyntetyzuje nowego enzymu — efekt trwa całe jej życie. Czas działania ≠ czas przebywania we krwi.
Cztery rodziny receptorów i szybkość ich działania
Kanały jonotropowe (milisekundy), GPCR (sekundy), receptory z kinazą tyrozynową (minuty–godziny), receptory jądrowe (godziny–dni).
Dlaczego wziewny sterydem nie przerywa ataku duszności?
Działa przez receptor jądrowy — zmienia ekspresję genów, co wymaga godzin do doby. Na ostry atak potrzebny jest salbutamol (GPCR β2, działa w sekundach).
Receptory sprzężone z białkiem G (GPCR) — przykłady leków
Ok. 30% leków. Salbutamol (β2), metoprolol (β1), morfina (receptor μ), leki przeciwhistaminowe (H1). Działają przez wtórne przekaźniki: cAMP, IP3, wapń.
Enzymy jako punkt uchwytu — przykłady
Statyny (reduktaza HMG-CoA), ramipryl/lizynopryl (konwertaza angiotensyny), ibuprofen i aspiryna (cyklooksygenaza).
Transportery jako punkt uchwytu — przykłady
Fluoksetyna blokuje SERT, omeprazol pompę protonową (H+/K+-ATPazę), furosemid kotransporter Na-K-2Cl w nerce.
Dlaczego ibuprofen podrażnia żołądek?
Hamuje cyklooksygenazę, więc spada produkcja prostaglandyn — a te chronią błonę śluzową żołądka. Ten sam mechanizm daje efekt przeciwbólowy i działanie niepożądane.
